Antik Mezopotamya’nın Çi̇vi̇ Yazılı Meti̇nleri̇ İle Kuran’ın 100 Ortak Özelli̇ği̇

Yazılı tarihin başlangıç noktası ve medeniyetin beşiği olarak ifade edilen Mezopotamya, insanlığın birçok yeniliği ilk defa tecrübe ettiği bir coğrafya olarak öne çıkmaktadır. Bu coğrafyada insanlığın ilk yazılı belgeleri kutsal bağlamında ortaya çıkmış ve yazı sanatı tanrıların bir ihsanı ve öğretisi olarak görülmüştür. İnsanoğlunun duygu, düşünce ve inançlarını ifade etmek için oluşturduğu semboller, aynı zamanda tanrılara tercümanlık yapmıştır. Tanrılara atfedilen söz ve metinlerin ilk defa görüldüğü coğrafyalardan biri Mezopotamya’dır. Bundan dolayı Mezopotamya’da kutsal olarak görülen metinler, tarih boyunca yoğun bir şekilde görülecek olan kutsal metin ve kitap fenomenlerinin arketiplerini ve arka planını ortaya koymaktadır.
Kuran’ın tarihsel bağlamına yönelik kapsamlı ve derin bir araştırmanın ürünü olan bu kitapta, antik Mezopotamya’nın çivi yazılı metinleri ile Kuran’ın yüz tematik ve biçimsel ortak özelliği madde madde sıralanmaktadır. Her satırı Kuran’ın tarihsel ve gizemli boyutuna açılan bir pencere olan bu eserin içeriği, Kuran’ın tematik ve biçimsel malzemesinin Yakındoğu’nu kültür havzasından kaynaklandığını göstermektedir. Burada tespit edilen yüz ortak özellik, Kuran’ın sebeb-i nüzulün çok ötesinde derin ve çok boyutlu bir tarihsel arka planının ve bağlamının olduğunu göstermektedir.
Çok sayıda ayeti insanı düşünmeye ve sorgulamaya davet eden bir metnin mukayeseli çalışılması, onun gerçek değerini ortaya çıkaracaktır ve doğru bir şekilde anlaşılmasını sağlayacaktır. Çalışmamızın temel amacı, çivi yazılı metinler ile Kuran’ın ortak yönlerini ortaya koyarak hem Kuran’ın derin ve zengin tarihsel arka planını hem de insanlığın ortak arketiplerini ve paradigmalarını ortaya çıkarmaktır. Dinler Tarihinin kurucusu olarak görülen Max Müller, sadece bir dini bilen kişinin din hakkında hiçbir şey bilmediğini ifade etmektedir ve bu sözü ile hakikati anlamada mukayesenin önemini vurgulamaktadır. Antik metinler ile Kuran’ın ortak temalarını bilmek, aynı zamanda Kuran’ın bu temalara getirdiği yorumu ve bakış açısını ortaya çıkaracaktır.
Bu çalışma; mukayeseli metin kritiği ve analizi konusunda büyük bir boşluğu doldurma, Kuran’ın daha doğru ve kapsamlı bir biçimde anlaşılmasını sağlama, inanan insanı (homo religiosus) ve bu insanın zihin dünyasını anlama ve tasvir etme, Yakındoğu halklarının ortak ve temel arketiplerini ve paradigmalarını doğru bir şekilde ortaya koyma, insanlığın Tanrı’ya ve kutsala yönelik süreçsel yaklaşımını gösterme ve bir şekilde ülkeme ve halkıma faydalı olma beklentisini ve amacını taşımaktadır.