Sosyal antropolog, klasikler uzmanı, filolog, yazar, halk bilimci ve modern antropolojinin kurucu figürlerinden biri olarak kabul edilen James George Frazer’ın bu eseri Antik Yunan ve Roma üzerine kaleme alınmış en etkileyici anlatılardan biridir. Kendine özgü disiplinlerarası bir akıl yürütme becerisine ve üsluba sahip olan Frazer, özellikle çok katmanlı bir sunum sergilemektedir. Frazer, Yunanların ve Romalıların resmî yaşantısını, sanat ve zanaat dünyasını, dinsel geleneklerini, törenlerini, festivallerini, savaşlarını, diğer toplumlarla olan ilişkilerini, kehanetleri, yüzük ya da düğme takma yasağına kadar en ilginç batıl inançlarını geniş bir panoramada gözler önüne seriyor.
Kimi zaman Pausanias’ın Yunanistan Tasviri’nden hareketle bizi Yunan coğrafyasının dik yamaçlı patikalarında, geniş caddelerinde, kimi zamansa Yunanların ve Romalıların zihinlerinin coğrafyasında dolaştırıyor. Tapınakları görüyor, hatipleri dinliyor, mahkemelere katılıyor, savaşlara ve barışlara tanık oluyor, manzaraları seyrediyoruz. Pindaros’un şiirler ve Ovidius’un Fastis’inden dizeler okuyor, Plutarkhos’tan tarih içinde tarih öğreniyoruz. Silik, belirsiz, anonim silüetlere, kayıtlara geçmiş olgulara ve söylencelere ek olarak Perikles, Cicero, Sezar, İskender, Genç Plinius, Tacitus, Juvenal, Filip, Demosthenes, Miltiades, Hannibal, Aiskhylos, Sofokles, Euripides, Lykurgos gibi önemli karakterler gözümüzün önünde arzıendam ediyor.
Elinizdeki eser, bu gezegenin belirli mekânlarında ve zamanlarında yayılım göstermiş, parlayıp sönmüş, insanlığın belleğine “Yunan” ve “Romalı” olarak kazınmış, “neşeli trajedi” demekten çekinmeyeceğimiz bir geçmişin, yani şimdi’de zuhur eden hayaletin en berrak betimlenişidir.
O hâlde,
viva la vida, viva la muerte!
(yaşasın hayat, yaşasın ölüm!)
