Aleviler yüzyıllarca maruz kaldıkları baskılara ve sınırlı imkânlara rağmen inançlarını nasıl korudular? Bu inancı kuşaktan kuşağa nasıl aktardılar? Aile soylarıyla aşiretler arasında kurulan “ikrar” bağlarıyla örülmüş devasa, görünmez bir ağ nasıl oluştu ve ayakta kaldı?
Uzun yıllardır bu sorulara cevap arayan, Dersim bölgesinde yaptığı sözlü tarih çalışmaları ve alan derlemeleriyle tanınan Erdal Gezik; Dersim’in Pirleri’nde Aleviliğin sosyo-dinsel örgütlenmesini ortaya koyuyor.
Gezik; Osmanlı döneminden Cumhuriyet’e uzanan bir tarihsel seyirde seyitlik geleneği, Alevi ocakları, devlet ve aşiretler arasındaki uyumu ve çatışmaları etraflı biçimde inceliyor. Yaptığı yüzlerce görüşme, saha araştırmaları, aile belgeleri ve geniş bir kaynak yelpazesine dayanan kitabında odağa inancın taşıyıcılarının anlattıklarını alıyor.
Bu sayede Dersim ocakları etrafında kurulan kalıtsal, kutsal bağların da âdeta haritasını çıkarıp tarihe bunlar üzerinden bakıyor.
Dersim’in Pirleri, Alevi tarihyazımını yeni açılımlara teşvik etmenin yanı sıra benzer dinsel grupların tarihlerini anlamak için de yol gösterici bir yöntem öneriyor.