Türkiye’nin siyasi ve toplumsal dönüşümünü yalnızca büyük siyasal dönüm noktaları, yasal, kurumsal ve ideolojik gelişmeler çerçevesinde ele almak yerine, devlet ile toplum arasındaki ilişkilerin gündelik hayatta somut olarak nasıl kurulduğuna odaklanarak ele alsaydık bu dönüşümlerden en büyüğü olan Cumhuriyet’in kuruluş döneminde halka biçeceğimiz rol ne olurdu?
İngilizcesi Cambridge University Press tarafından yayınlanan bu ödüllü kitap, Cumhuriyet’in kuruluş yıllarındaki eşsiz ve bir o kadar sarsıcı değişim sürecini milyonların gündelik hayatlarında nasıl deneyimledikleri, ne hissettikleri, ne düşündükleri, neler talep ettikleri, hayat mücadeleleri, direnme, uyum sağlama ve kendilerini koruma çabalarının Cumhuriyet’in şekillenmesinde nasıl bir rol oynadığını görebilmek ve gösterebilmek için, daha önce taranmamış devlet arşivlerinden, dilekçelere, mektuplara, broşürlere, gazetelerin üçüncü sayfa haberlerine, polis, jandarma ve adliye raporlarına kadar çok geniş bir kaynak setini okurun önüne seriyor.
Cumhuriyet modernitesinin Atatürk ve İnönü gibi kurucu liderler, devlet kurumları, bürokratlar, aydınlar ve örgütlü toplumsal hareketler kadar, halkın gündelik yaşamdaki mücadeleleri tarafından şekillendirildiğini iddia ediyor Metinsoy.
Evlerde, dükkânlarda, atölyelerde, fabrikalarda, tarlalarda, meralarda, çarşılarda, pazarlarda, camilerde, kahvehanelerde, lokantalarda, hanlarda, hamamlarda, arzuhalcilerde, mahkemelerde, karakollarda, yaftalarda, türkülerde, manilerde, fıkralarda, romanlarda, halk şiirlerinde bulduğu insan hikâyeleriyle Cumhuriyet’in tarihini aşağıdan yazarak modernleşme sürecinde devlet kadar toplumun da belirleyici bir aktör olduğunu gösteren yazar, halkın izini taşıyan bir Cumhuriyet tarihine davet ediyor okuru.
Prof. Dr. Murat Metinsoy, İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesidir.
