İşçi Sınıfının Kıyısında Küçük Sanayi İşçileri Üzerine Bir İnceleme

Sanayi ve hizmet sektörlerinde uzun süredir yaşanan dönüşümler sonucunda, bir yandan büyük ölçekli işletmeler alt-sözleşme ya da dışarıdan tedarik mekanizmaları aracılığıyla parçalanarak küçülmekte, diğer yandan da çoğalan ve göreli bir ölçek büyümesi yaşayan küçük işletmeler kapitalist işbölümünün bu yeni biçimlerine eklemlenerek nitelik değiştirmektedir. Bütün bunlar, küçük işletmeler-deki giderek genişleyen işçi sınıfı kesimlerinin yapısal karakteristiklerini ve eğilimlerini önemli bir konu haline getirmektedir.
Bir alan araştırmasına dayanan kitap bu konuya eğiliyor ve küçük işletmelerdeki emek ilişkilerinin hâlâ pre-kapitalist özellikler taşıdığı, bu işletmelerdeki işçi kuşaklarının ücretli emeğe ancak yakın zamanlarda katıldıkları ve henüz olgunlaşmamış ücretli emek formlarını temsil ettikleri, yarı-proleter oldukları vb. yönündeki alışılagelmiş kanaatlerin en azından tartışmalı olduğunu ortaya koyuyor. Bu özellikler bakımından, küçük sanayi işçileriyle işçi sınıfının öteki kesimleri arasında keskin farklılıklar yoktur. Farklılık kendini öncelikle kolektif davranma olanaklarının yapısal olarak son derece kısıtlı olduğu işyeri ve emek piyasası düzlemlerinde göstermektedir. Buna eşlik eden ve işçi sınıfının örgütlü kesimleriyle bağlantıların zayıflığıyla daha da derinleşen diğer olgu ise yeniden üretim alanlarındaki kültürel ve siyasal yalıtılmışlıktır.