Bu kitap, Kıvılcımlı’nın, farklı tarihlerde kaleme aldığı, Toynbee’nin Bir Tarih Çalışması, Küçükömer’in Düzenin Yabancılaşması ve Berkes’in 200 Yıldır Neden Bocalıyoruz? kitapları üzerine eleştirel inceleme niteliğindeki, üç ayrı makalesini merkez alan bir derlemedir.
Bunlar 60 yıl öncesinden gelen, yazarınca yayına hazır hâle getirilememiş metinlerdir. Yıllar sonra, uzun seneler kaldıkları bir arşivin tozlu raflarından çıkarılmış olmaları, birçok dipnot, açıklama ve uzunca bir “Sunuş” ile takdimlerini zorunlu kılmıştır; bu çabanın okur nezdinde gerekli ve mazur görüleceğine inanıyoruz.
Kıvılcımlı’nın, üç ayrı yazara ait üç ayrı kitap üzerine yazmış olduğu bu üç makalenin bu kitapta bir arada derlenmelerinin temel nedeni; tamamlanmamış, ama Eski Türkçe ama yeni Türkçe el yazısı ama daktilo edilmiş ham hâlleriyle, birbirlerini tamamlayıcı bir perspektif ortaya koymalarıdır. Zira Kıvılcımlı Eleştiriyor, Tarih Tezi ışığında tarihe ortak bir bakış sunmaktadır.