Türkiye Komunist Partisi'nde Yeni Arayışlar 1933-1935

Komintern Dönemi TKP Tarihi üst-başlıklı çalışmanın dördüncü cildi Türkiye Komünist Partisi’nde Yeni Arayışlar 1933-1935 adını taşıyor. Uzun süredir hizipleşme ve polis baskısı gibi sebeplerle zayıflayan TKP örgütünün yeniden oluşturulması için ilk desantralizasyon dönemi başlatılmış ve partinin yönetim sorumluluğu geçici olarak Dış Büro’ya verilmiştir. Avrupa’daki siyasi gelişmeler ise gayet tedirginlik vericidir. Almanya’da Hitler’in Ocak 1933’te iktidara gelmesiyle birlikte, Komintern 6. Kongresi tarafından dünya komünist hareketine çizilen taktik hatta köklü bir değişiklik yaşanır. 1935’te toplanan Komintern 7. Kongresi, giderek ağırlık kazanan faşizme karşı birleşik cephe fikri ve pratiğini tüm komünist partilerin ana mücadele doğrultusu haline getirir.

1933 sonlarında, 1929 TKP davasında hüküm giyenler cezalarını tamamlamış, ayrıca Cumhuriyet’in kuruluşunun 10. yıldönümü dolayısıyla ilan edilen aftan komünistlerin bir bölümü de yararlanmış, böylece TKP kadroları yeniden ayağa kalkabilir duruma gelmiştir. 1934 yılı boyunca yapılan genişletilmiş Dış Büro toplantıları, TKP’nin yeniden örgütlenmesiyle ilgili yepyeni arayışların zeminini oluşturur. Yeni bir Merkez Komitesi ve çalışma anlayışı tespit edilirken partinin geçmiş faaliyetleri ele alınmış ve başarısızlıkların nedenleri irdelenmiştir. Bu arada tüm parti üyeleri gözden geçirilerek geniş bir temizlik harekâtı yapılır ve oluşturulan “kara liste” parti yayın organlarında ilan edilir.

Erden Akbulut ve Erol Ülker’in bilgi ve belgelere dayalı bu çalışması Komintern dönemi TKP tarihini olduğu kadar siyasal hayatımızın karanlıkta kalan figürlerini ve onların her türlü baskıya göğüs gererek verdikleri mücadeleyi de aydınlatıyor. İçinde gerçek insanların yer aldığı büyük bir hikâyenin görgü şahitleri kılıyor bizi… Mektup, hatırat gibi kişisel metinlerin de çalışmaya dahil edilmiş olması okurun bu duygusunu destekliyor.